De Jacobikerk is een kerk in de binnenstad van Utrecht. Het gebouw is gelegen in de noordwesthoek van de binnenstad, het deel dat Wijk C genoemd wordt.
De Jacobikerk speelt een belangrijke rol in het culturele landschap van Utrecht en is het thuis van een kerkelijke wijkgemeente.
In de Jacobikerk wordt veel muziek gemaakt. Klik op onderstaande knop om hier meer van te zien.
De Jacobikerk speelt een belangrijke rol in het culturele landschap van Utrecht.
Het is de thuishaven voor een kamerkoor (Cantiago) dat elke dinsdagavond repeteert en jaarlijks minstens twee concerten geeft en medewerking verleent aan kerkdiensten, evensongs en de jaarlijks terugkerende Volkskerstzang en het Festival of Lessons and Carols, dat afgelopen jaar wel duizend mensen trok.
Ook is de kerk een belangrijke plaats voor orgelmuziek. De vaste bespeler van het orgel, Gerrit Christiaan de Gier, heeft een levendige lespractijk een geeft talloze lessen door de week heen. Een vaste waarde is ook de orgelconcertenserie die een vaste zij het bescheiden schare bezoekers heeft.
Ook concerten vanuit de het muziekcentrum van de omroep en concerten in het kader van het wereldvermaarde Festival Oude Muziek vinden vaak plaats in de Jacobikerk.
Tenslotte is de kerk open voor bezoek zonder te betalen. Gedurende het gehele jaar is de kerk op zaterdag en zondag geopend en in de zomermaanden is de kerk de gehele week geopend.
De kerk is het thuis van een kerkelijke wijkgemeente.
Dit is een levendige gemeente met een evenwichtige leeftijdsopbouw. De leden wonen vooral in Utrecht en Utrecht Leidse Rijn, maar komen ook uit alle omringende gemeenten, zoals IJsselstein, Houten en Bunnik. Er zijn 1600 leden, van wie ongeveer de helft actief meeleeft.
Dat uit zich niet alleen in de kerkdiensten (elke zondag twee), maar ook in allerlei groepjes en bijbelkringen.Een deel van deze activiteiten vindt plaats in de kerk. Vaak zijn er door de week heen overdags ook kerkelijk (pastorale) activiteiten. De dominees werken ook vanuit de kerk, zodat ook door de week de kerk gebruikt wordt.
De contacten met de buurt zijn goed: een diaconair werker, Martijn Bac, onderhoudt intensieve contacten met de buurt, wat onder andere tot uiting komt in medewerking aan de Koningsnacht en de Pride.
Het Garrels/Meere-orgel
Het hoofdorgel kent een rijke historie. Al in 1509 is er sprake van een orgel in de Jacobikerk. De bouwer is Gerrit Petersz. Van hem stamt de huidige hoofdwerkkas. In de daaropvolgende eeuwen werken verschillende orgelbouwers aan het instrument. In 1679 plaatst Roelof Barendsz. Duyschot een zelfstandig rugwerk. Van 1739-1741 werkt Rudolf Garrels aan het orgel. Hij levert een zelfstandig pedaal en bouwt het orgel ingrijpend om. In 1750 plaatst Johann Heinrich Hartmann Bätz een Cornet 4 sterk op het hoofdwerk.
In 1810 levert Abraham Meere een nieuw rugwerk met 15 registers ter vervanging van het oude. Dit bestek krijgt goedkeuring en Meere gaat aan de slag. Behalve een nieuw rugwerk plaatst hij twee nieuwe klavieren. In 1846 voert de firma Bätz een inspectie aan het orgel uit, waarna Meere nog een aantal verbeteringen doorvoert. In 1883 voert J.F. Witte te Utrecht een ingrijpende restauratie uit. In 1911 bouwt firma De Koff uit Utrecht het orgel om. Enkele registers worden toegevoegd, zoals een Vox Celeste en een Gamba, tevens verdwijnen er registers van het hoofd- en rugwerk.
In 1978 voeren de Utrechtse orgelmakers Van Vulpen een grote algehele restauratie uit. Uitgangspunt van de restauratie is de reconstructie van het rugwerk naar de situatie van 1823 en de reconstructie van het hoofdwerk en het pedaal naar de situatie van 1750. In klankgeving van hoofdwerk en pedaal wordt in grote lijnen de aangetroffen situatie gehandhaafd.
In de jaren 1996-1997 volgt alsnog een klankherstel, wederom uitgevoerd door Van Vulpen. Daardoor is de klank van het orgel krachtiger en helderder geworden.
© Jacobikerk Utrecht